Fundza wonkhe umbhalo bese uniketa lizinga macondzana nalokucuketfwe.
Phindza ukhetse lizinga lelihambisana nelulwimi.
Limaki lalowo mbhalo litawuchamuka lapho lamazinga lamabili ahlangana khona kurubrikhi.
Sibonelo: Indzaba.
A. Lulwimi - Licophelo lelincomekako ( Lizinga5 ).
B. Lokucuketfwe - lokulingene (Lizinga 3)Limaki lekugcina litawuba semkhatsini wa 25-29 (Lapho kuhlangana khona lamazinga)
Emalungelo agodliwe Phenya
EMARUBHRIKI EMARUBHRIKI SISWATI LULWIMI LWESIBILI LWEKWENGETA SKV SIGABA A: INDZABA 40 EMAMAKI LULWIMI -Lulwimi netiphumuti kusetjentiswe ngemphumelelo. Usebentisa lulwimi lwetinongo ngalokufanele ngemalengiso. - Kukhetfwa kwemagama kungemalengiso futsi kuvutsiwe - Imisho, netindzima kwakhiwe ngemalengiso. -Sitayela, umoya, nerejista kufanele sihloko ngendlela lengemalengiso. - Itheksthi ayinamaphutsa njengobe kulandzelwe imigomo yekuhlungwa kwemaphutsa. - Budze buhambisana netidzingo tesihloko -Lulwimi netiphumuti kusetjentiswe ngemphumelelo. Usebentisa lulwimi lwetinongo ngalokufanele ngelicophelo lelisetulu. -Kukhetfwa kwemagama kuyehluka kantsi kunebugagu - Imisho, netindzima letehlukene kuhleleke ngelizinga lelisetulu - Sitayela, umoya, nerejista kuhambisana ngalokufanele nesihloko - Itheksthi ayinamaphutsa lamanyenti njengobe kulandzelwe imigomo yekuhlungwa kwemaphutsa. - -Budze bulungile. -Lulwimi netiphumuti esikhatsini lesinyenti kusetjentiswe ngaphandle kwemaphutsa. -Emagama lakhetsiwe afanele itheksthi -Imisho netindzima kwakheke ngelicophelo lelincomekako. -Sitayela, umoya, nerejista kuhambisana ngalokufanele nesihloko -Esikhatsini lesinyenti itheksthi ayinamaphutsa lamanyenti jengobe kulandzelwe imigomo yekuhlungwa kwemaphutsa.. - Budze bulungile. - Lulwimi lolumalula netiphumuti kusetjentiswe ngalokwenetisako. - Emagama akhetfwe ngalokwenetisako. - Imisho, netindzima kungahle kube nemaphutsa kuletinye tindzawo kodvwa indzaba yona iyevakala. - Sitayela, umoya, nerejista kuhambisana ngalokungagucuki nesihloko. - Itheksthi isenawo emaphutsa lambalwa nanobe kulandzelwe imigomo yekuhlungwa kwemaphutsa. -Budze buyenetisa. - Lulwimi lusendzimeni -tiphumuti tisetjentiswe ngalokunemaphutsa ngalokulingene. - Kukhetfwe emagama lalula. - Imisho, netindzima kunemaphutsa kodvwa indzaba iyevakala. - Sitayela, umoya, nerejista akukabumbani - Itheksthi isenawo emaphutsa lambalwa nanobe kulandzelwe imigomo yekuhlungwa kwemaphutsa. - Budze - yindze/yimfisha kakhulu. -Lulwimi netiphumuti kunemaphutsa. - Kukhetfwa kwemagama akwenetisi - Kwakhiwa kwemisho netindzima kusezingeni leliphansi. - Sitayela, umoya nerejista akuhambisani nesihloko. - Itheksthi igcwele emaphutsa nanobe kwetiwe imigomo yekuhlungwa kwemaphutsa. - Budze - yindze/yimfisha kakhulu. - Lulwimi netiphumuti kunemaphutsa.lamabi. - Kukhetfwa kwemagama akwemukeleki. - Imisho, netindzima kuhlangahlangene, kuyagucugucuka. - Sitayela, umoya nerejista kugcwele emaphutsa kuto tonkhe tinhlangotsi. - Itheksthi inemaphutsa lamanyenti kakhulu nanobe kulandzelwe imigomo yekuhlungwa kwemaphutsa. - Budze - yindze/yimfisha ngalokwendlulele.
LOKUCUKETFWE Lizinga7: 80 -100% Lizinga Lizinga 6: 70 - 79% Lizinga 5: 60 - 69 % Lizinga 4: 50 - 59% Lizinga 3: 40 - 49% Lizinga 2: 30 - 39% Lizinga 1: 00 - 29%
Licophelo lelisetulu - Lokucuketfwe kusecophelweni lelisetulu futsi kunekuticambela -Imibono inekujula kwemcondvo futsi iyajabulisa -Imininingwane yetigameko itfutfuka ngalokubumbene. -Kucikelela lokujulile kweligalelo lelulwimi -Bufakazi bekuhlela ne/nobe kwakha luhlaka bukhicite indzaba leyakheke kahle naletfuleke kahle Lizinga 6 70-79% 30 - 34 28 - 31 26 - 29 24 - 27
Licophelo lelincomekako - Lokucuketfwe kuvakala kusezingeni lelincomekako. -Imibono: iyajabulisa futsi iyakholweka. - Kunemininingwane letsite lecanjiwe lehambelana nesihloko - Kubonakala kunekucikelelwa kwekusetjentiswa kwelulwimi ngalokujulile -Bufakazi bekuhlela ne/nobe kwakha luhlaka bukhicite indzaba leyakheke kahle naletfuleke kahle Lizinga 5 60-69% 28 - 31 26 - 29 24 -27 22 -26 20 - 23
Lokwenetisako - Lokucuketfwe kuyenetisa kantsi futsi kubumbene ngalokwenetisako. -Imibono: iyajabulisa, inekuticambela lokwenetisako. -kunemaphuzu nemininingwane letsite lecanjiwe. - Kunekucikelela lokutsite kweligalelo lelulwimi lolujulile. -Bufakazi bekuhlela ne/nobe kwakha luhlaka bukhicite indzaba letfuleke ngalokwenetisako Lizinga 4 50-59% 24 -27 22 - 26 20 - 23 18 - 22 16 - 19
Lokulingene - Lokucuketfwe kulingene futsi kwetayelekile. Kubumbana kuhamba kushiya tikhala. - Imibono: leminyenti iyahambisana nesihloko. Kuncane kuticambela. -Emaphuzu lamanyenti labalulekile ayabonakala. - Kuncane kucikelelwa kwekusetjentiswa kwelulwimi lolujulile. - Bufakazi bekuhlela ne/nobe kwakha luhlaka bukhicite indzaba letfuleke ngalokuyincenye. Lizinga 3 40-49% 20 - 23 18 - 22 16 - 19 14 - 18 12 - 15
Lokuyincenye - Lokucuketfwe akuvami kucaca, akukho kubumbana.. -Imibono: imibono imbalwa, iphindzaphindvwa njalo. -Kulesinye sikhatsi uyanhlanhlatsa aphume esihlokweni kodvwa umcondvo uyevakala -akulingani nelizingaa lelulwimi lwasekhaya nanobe kuneluhlelo /kwakhiwe luhlaka. Indzaba ayetfulekanga kahle. Lizinga 2 30-39% 16 - 19 14 - 18 12 - 15 02 - 14
Akunamphumelelo - Lokucuketfwe kunhlanhlatsa kakhulu. Kubumbana akukho - Imibono: ayinamdlandla, iphindzaphindziwe, iphumile esihlokweni. - Akukho kuhlela/kwakha luhlaka ngalokwenele. Indzaba yetfulwe kabi kakhulu Lizinga 1 00-29% 12 - 15 02 - 14 00 - 13
EMARUBHRIKI SISWATI LULWIMI LWESIBILI LWEKWENGETA SKV SIGABA B: EMATHEKSTHI EMIBHALOMBIKO LEMIDZANA 20 EMAMAKI LULWIMI - Usebentise yonkhe imitsetfo ledzingekako ekwakheni luhlaka -Itheksthi ineluhlelo lolungenamaphutsa nalolwakheke kahle - Silulumagama sihambisana nenhloso, tetsamelilwati, nesimongcondvo ngemalengiso. - Sitayela, umoya, nerejista kwetfulwe ngemalengiso. - Itheksthi ayinamaphutsa njengobe kulandzelwe imigomo yekuhlungwa kwemaphutsa. - Budze lobenele. - Usebentise imitsetfo ledzingekako ekwakheni luhlaka ngelicophelo lelisetulu - Itheksthi icanjwe ngelicophelo lelisetulu ngalokungenamaphutsa - Silulumagama sihambisana nenhloso, tetsamelilwati, nesimongcondvo ngelicophelo lelisetulu. - Sitayela, umoya, nerejista kwetfulwe ngelicophelo lelisetulu ngekulandzela tidzingo temsebenti. - Itheksthi ayinamaphutsa lamanyenti njengobe kulandzelwe imigomo yekuhlungwa kwemaphutsa. -Budze bulungile - Usebentise imitsetfo ledzingekako ekwakheni luhlaka ngelicophelo lelincomekako. - Itheksthi icanjwe ngelicophelo lelincomekako kantsi futsi ifundzeka malula. - Silulumagama sihambisana nenhloso, tetsamelilwati, nesimongcondvo ngelicophelo lelincomekako - Esikhatsini lesinyenti sitayela, umoya, nerejista kwetfulwe ngalokufanele - Esikhatsini lesinyenti itheksthi ayinamaphutsa njengobe kulandzelwe imigomo yekuhlungwa kwemaphutsa. -Budze bulungile -Usebentise umcondvo lowenetisako wetidzingo teluhlaka - Itheksthi icanjwe ngalokwenetisako. Emaphutsa akatsikameti kushelela kwemibono. - Silulumagama sihambisana nenhloso, tetsamelilwati, nesimongcondvo ngalokwenetisako. - Sitayela, umoya, nerejista kwetfulwe ngalokwenetisako. - Itheksthi isacuketse emaphutsa lambalwa nanobe kulandzelwe imigomo yekuhlungwa kwemaphutsa. - Budze bulungile - Usebenitse umcondvo lolingene wetidzingo teluhlaka - kukhona lokusele ngaphandle. - Itheksthi icanjwe ngalokulingene . kunemaphutsa lambalwa. - Silulumagama sincane kantsi asihambisani kahle nenhloso, tetsamelilwati, nesimongcondvo. -Kukhona lokusilelako ngesitayela, umoya nerejista -Itheksthi icuketse emaphutsa lamanyentana nanobe kulandzelwe imigomo yekuhlungwa kwemaphutsa. - Budze - yindze/yimfisha kakhulu - -Usebentise imitsetfo yeluhlaka ngalokunhlanhlantsako. - Itheksthi icanjwe kabi kantsi futsi kumatima kuyilandzela. - Silulumagama sidzinga kulungiswa lokutsite kantsi asihambisani kahle nenhloso, tetsamelilwati, nesimongcondvo. - Sitayela, umoya nerejista akushayi khona. - Itheksthi igcwele emaphutsa nanobe kulandzelwe imigomo yekuhlungwa kwemaphutsa. - Budze - yindze/yimfisha kakhulu -Akakasebentisi imitsetfo ledzingekako yeluhlaka. - itheksthi icanjwe kabi - Itheksthi icanjwe kabi kantsi futsi kumatima kuyilandzela - Silulumagama sidzinga kulungiswa lokumatima futsi asihambisani nenhloso - Sitayela, umoya nerejista akuhambisani nesihloko. Itheksthi igcwele emaphutsa futsi iyadidana nanobe kulandzelwe imigomo yekuhlungwa kwemaphutsa. - Budze - yindze /yimfisha ngalokwendlulele.
LOKUCUKETFWE Lizinga 7: 80 - 100% Lizinga 6: 70 - 79% Lizinga 5: 60 - 69% Lizinga 4: 50 - 59% Lizinga 3:40 - 49% Lizinga 2: 30 - 39% Lizinga 1: 00 - 29%
Emalengiso - Lwati lwelukhetselo lwetidzingo tetheksthi. - Kubhala lokucondzile - umfundzi ucondza ngco akanhlanhlatsi, akukho kwehliswa kwelizinga. - Kunekubumbana ngalokuphelele nekuchazwa kahle kakhulu kwemibono yalokucuketfwe, yonkhe imininingwane yesekela sihloko. -Bufakazi bekuhlela ne/nobe kwakha luhlaka bukhicite itheksthi lemukelekako lengenamaphutsa. Lizinga 7: 80-100% 16 -12 15 -17 14 -16
Licophelo lelisetulu - Lwati lolusecophelweni lelisetulu lwetidzingo tetheksthi. - Kubhala lokucondzile - umfundzi ucondza ngco angahlanhlatsi, akukho nakancane kwehliswa kwelizinga.- -Imibono yetheksthi ibumbene nalokucuketfwe futsi ichazwe ngelicophelo lelisetulu,, imininingwane yonkhe yesekela sihloko - Bufakazi bekuhlela ne/nobe kwakha luhlaka bukhicite itheksthi lemukelekako leyetfuleke kahle- Lizinga 6: 70-79% 15 - 17 14 -16 13 -15 12 -14
Lokwenetisako - Lwati lolwenetisako lwetidzingo tetheksthi - Kubhala - umfundzi wehlisa lizinga ngekuhambelana nesihloko kodvwa kuyevakala kutsi utsini - Imibono yetheksthi ibumbene ngalokwenetisako nalokucuketfwe, kantsi inemininingwane letsite lesekela sihloko. - Bufakazi bekuhlela ne/nobe kwakha luhlaka bukhicite itheksthi letfulwe ngalokwenetisako. Lizinga 4: 50-59% 12 -14 11- 13 10 - 12 09 -11 08 - 10
Lokulingene - Lwati lolulingene lwetidzingo tetheksthi. Imphendvulo ikhombisa kunhlanhlatsa lokuncane. -Kubhala - umfundzi wehlisa lizinga, kuletinye tincenye akuvakali kutsi ufuna kutsini - Imibono yetheksthi ibumbene ngalokulingene nalokucuketfwe, kantsi inemininingwane lesisekelo lesekela sihloko. - Bufakazi bekuhlela ne/nobe kwakha luhlaka bukhicite itheksthi lemukelekako nalebumbene ngalokulingene. Lizinga 3: 40-49% 10 - 12 09 - 11 08 - 10 07 - 09 06 - 08
Lokuyincenye - Lwati lolungakeneli lwetidzingo tetheksthi. Umsebenti lobhaliwe uveta kutsemeleta lokukhulu. - Kubhala - umfundzi wehlisa lizinga, kunekunhlanhlatsa lokukhulu. - Imibono yetheksthi ayibumbani ngaso sonkhe sikhatsi nalokucuketfwe. Imbalwa kakhulu imininingwane lesekela sihloko. -Kuhlela/kwakha luhlaka akwenetisi. Itheksthi ayetfulwanga kahle. LIzinga 2: 30-39% 08 - 10 07 -09 06 - 08 01 - 07
Akunamphumelelo - Alukho lwati lwetidzingo tetheksthi. - Kubhala - umfundzi wehlisa lizinga, kunekuhlanhlatsa lokukhulu kuletinye tincenye. - Imibono yetheksthi ayibumbani nalokucuketfwe. Imbalwa kakhulu imininingwane lesekela sihloko.. - kuhlela nekwakha luhlaka akukho. Itheksthi yetfulwe kabi. Lizinga 1: 00-29% 06 - 08 01 - 07 00 - 06
EMARUBHRIKI SISWATI LULWIMI LWESIBILI LWEKWENGETA SKV SIGABA C : EMATHEKSTHI LAMAFISHA EMBHALOMBIKO/ EMATHEKTSHI ETINSITA / LANELWATI / ETEMLOMO / ETIBONWA / ETIMVIWA/ ETIMVIWABUKELWA 20 EMAMAKI LULWIMI - Usebentise yonkhe imitsetfo ledzingekako ekwakheni luhlaka -Itheksthi ineluhlelo lolungenamaphutsa nalolwakheke kahle - Silulumagama sihambisana nenhloso, tetsamelilwati, nesimongcondvo ngemalengiso. - Sitayela, umoya, nerejista kwetfulwe ngemalengiso. - Itheksthi ayinamaphutsa njengobe kulandzelwe imigomo yekuhlungwa kwemaphutsa. - Budze lobenele. - Usebentise imitsetfo ledzingekako ekwakheni luhlaka ngelicophelo lelisetulu - Itheksthi icanjwe ngelicophelo lelisetulu ngalokungenamaphutsa - Silulumagama sihambisana nenhloso, tetsamelilwati, nesimongcondvo ngelicophelo lelisetulu. - Sitayela, umoya, nerejista kwetfulwe ngelicophelo lelisetulu ngekulandzela tidzingo temsebenti. - Itheksthi ayinamaphutsa lamanyenti njengobe kulandzelwe imigomo yekuhlungwa kwemaphutsa. -Budze bulungile - Usebentise imitsetfo ledzingekako ekwakheni luhlaka ngelicophelo lelincomekako. - Itheksthi icanjwe ngelicophelo lelincomekako kantsi futsi ifundzeka malula. - Silulumagama sihambisana nenhloso, tetsamelilwati, nesimongcondvo ngelicophelo lelincomekako - Esikhatsini lesinyenti sitayela, umoya, nerejista kwetfulwe ngalokufanele - Esikhatsini lesinyenti itheksthi ayinamaphutsa njengobe kulandzelwe imigomo yekuhlungwa kwemaphutsa. - Budze bulungile -Usebentise umcondvo lowenetisako wetidzingo teluhlaka - Itheksthi icanjwe ngalokwenetisako. Emaphutsa akatsikameti kushelela kwemibono. - Silulumagama sihambisana nenhloso, tetsamelilwati, nesimongcondvo ngalokwenetisako. - Sitayela, umoya, nerejista kwetfulwe ngalokwenetisako. - Itheksthi isacuketse emaphutsa lambalwa nanobe kulandzelwe imigomo yekuhlungwa kwemaphutsa. - Budze bulungile - Usebenitse umcondvo lolingene wetidzingo teluhlaka - kukhona lokusele ngaphandle. - Itheksthi icanjwe ngalokulingene . kunemaphutsa lambalwa. - Silulumagama sincane kantsi asihambisani kahle nenhloso, tetsamelilwati, nesimongcondvo. -Kukhona lokusilelako ngesitayela, umoya nerejista -Itheksthi icuketse emaphutsa lamanyentana nanobe kulandzelwe imigomo yekuhlungwa kwemaphutsa. - Budze - yindze/yimfisha kakhulu - -Usebentise imitsetfo yeluhlaka ngalokunhlanhlantsako. - Itheksthi icanjwe kabi kantsi futsi kumatima kuyilandzela. - Silulumagama sidzinga kulungiswa lokutsite kantsi asihambisani kahle nenhloso, tetsamelilwati, nesimongcondvo. - Sitayela, umoya nerejista akushayi khona. - Itheksthi igcwele emaphutsa nanobe kulandzelwe imigomo yekuhlungwa kwemaphutsa. - Budze - yindze/yimfisha kakhulu -Akakasebentisi imitsetfo ledzingekako yeluhlaka. - itheksthi icanjwe kabi -Itheksthi icanjwe kabi kantsi futsi kumatima kuyilandzela - Silulumagama sidzinga kulungiswa lokumatima futsi asihambisani nenhloso - Sitayela, umoya nerejista akuhambisani nesihloko. Itheksthi igcwele emaphutsa futsi iyadidana nanobe kulandzelwe imigomo yekuhlungwa kwemaphutsa. - Budze - yindze /yimfisha ngalokwendlulele.
LOKUCUKETFWE Lizinga 7: 80 - 100% Lizinga 6: 70 - 79% Lizinga 5: 60 - 69% Lizinga 4: 50 - 59% Lizinga 3:40 - 49% Lizinga 2: 30 - 39% Lizinga 1: 00 - 29%
Emalengiso - Lwati lwelukhetselo lwetidzingo tetheksthi. - Kubhala lokucondzile - umfundzi ucondza ngco akanhlanhlatsi, akukho kwehliswa kwelizinga. -Kunekubumbana ngalokuphelele nekuchazwa kahle kakhulu kwemibono yalokucuketfwe, yonkhe imininingwane yesekela sihloko. -Bufakazi bekuhlela ne/nobe kwakha luhlaka bukhicite itheksthi lemukelekako lengenamaphutsa. Lizinga 7: 80-100% 16 -12 15 - 17 14 -16
Licophelo lelisetulu - Lwati lolusecophelweni lelisetulu lwetidzingo tetheksthi. - Kubhala lokucondzile - umfundzi ucondza ngco angahlanhlatsi, akukho nakancane kwehliswa kwelizinga.- -Imibono yetheksthi ibumbene nalokucuketfwe futsi ichazwe ngelicophelo lelisetulu,, imininingwane yonkhe yesekela sihloko - Bufakazi bekuhlela ne/nobe kwakha luhlaka bukhicite itheksthi lemukelekako leyetfuleke kahle- Lizinga 6: 70-79% 15 - 17 14 -16 13 -15 12 -14
Lokwenetisako - Lwati lolwenetisako lwetidzingo tetheksthi - Kubhala - umfundzi wehlisa lizinga ngekuhambelana nesihloko kodvwa kuyevakala kutsi utsini - Imibono yetheksthi ibumbene ngalokwenetisako nalokucuketfwe, kantsi inemininingwane letsite lesekela sihloko. - Bufakazi bekuhlela ne/nobe kwakha luhlaka bukhicite itheksthi letfulwe ngalokwenetisako. Lizinga 4: 50-59% 12 -14 11- 13 10 - 12 09 - 11 08 - 10
Lokulingene - Lwati lolulingene lwetidzingo tetheksthi. Imphendvulo ikhombisa kunhlanhlatsa lokuncane. -Kubhala - umfundzi wehlisa lizinga, kuletinye tincenye akuvakali kutsi ufuna kutsini - Imibono yetheksthi ibumbene ngalokulingene nalokucuketfwe, kantsi inemininingwane lesisekelo lesekela sihloko. - Bufakazi bekuhlela ne/nobe kwakha luhlaka bukhicite itheksthi lemukelekako nalebumbene ngalokulingene. Lizinga 3: 40-49% 10 - 12 09 - 11 08 - 10 07 -09 06 - 08
Lokuyincenye - Lwati lolungakeneli lwetidzingo tetheksthi. Umsebenti lobhaliwe uveta kutsemeleta lokukhulu. - Kubhala - umfundzi wehlisa lizinga, kunekunhlanhlatsa lokukhulu. - Imibono yetheksthi ayibumbani ngaso sonkhe sikhatsi nalokucuketfwe. Imbalwa kakhulu imininingwane lesekela sihloko. -Kuhlela/kwakha luhlaka akwenetisi. Itheksthi ayetfulwanga kahle. LIzinga 2: 30-39% 08 - 10 07 - 09 06 - 08 01 - 07
Akunamphumelelo - Alukho lwati lwetidzingo tetheksthi. - Kubhala - umfundzi wehlisa lizinga, kunekuhlanhlatsa lokukhulu kuletinye tincenye. - Imibono yetheksthi ayibumbani nalokucuketfwe. Imbalwa kakhulu imininingwane lesekela sihloko.. - kuhlela nekwakha luhlaka akukho. Itheksthi yetfulwe kabi. Lizinga 1: 00-29% 06 - 08 01 - 07 00 - 06
